Zadzwoń do nas: (22) 844 19 84 / (22) 844 80 77 / 665 777 244 Email: kociesprawy@kociesprawy.pl

Nie masz jeszcze prenumeraty naszego magazynu?  Zamów

WIELKIE KOTY I PIENIĄDZE – Tekst: Alicja Szubert-Olszewska

Tekst: Alicja Szubert-Olszewska

Demoniczna fascynacja pieniądzem pojawiła się wraz z nim samym. Wedle Herodota pieniądz narodził się w Azji Mniejszej, w Lidii. Przyjął postać okrągłych monet bitych ze złota, srebra i elektronu (stopu srebra i złota). Fakt ów miał miejsce w VIII w. p.n.e. Wedle współczesnych badań pierwotne formy pieniądza pojawiły się znacznie wcześniej, 4000–6000 lat temu w Babilonii, w kształcie bryły kruszcu, która to z czasem przekształciła się, po opracowaniu rzeźbiarskim, w monetę. Moneta uprościła wszelkie transakcje i dlatego odniosła sukces.

 Wraz z pieniądzem pojawiła się przewrotna i nieodparta pokusa gromadzenia pieniędzy, a także niezdolność do dzielenia się nimi z innymi. Chciwości i chciwcom malarze poświęcili wiele uwagi, począwszy od licznych wizerunków Judasza wraz z jego srebrnikami, „Siedmiu grzechów głównych” Boscha, „Poborców podatkowych” Marinusa van Reymerswaele, aż po „Okradanego skąpca” Makowskiego.

Pieniądz, poza tym, że był i jest wdzięcznym tematem malarskim, od początku swego istnienia sam był dziełem sztuki, miniaturową płaskorzeźbą. Pokolenia twórców ulepszały technikę bicia monet i dbały o ich estetykę. Wśród wielu słynnych artystów parających się tym trudnym zajęciem trzeba wymienić Antonia Pizano, Benvenuto Celliniego, a w Polsce Jana Padovano.

W ramach tej miniaturowej płaskorzeźby można wyodrębnić pięknie reprezentowany dział animalistyczny. Od Antyku na awersach greckich monet pojawiają się zwierzęta, śliczna sowa na srebrnej tetradrachmie, walka lwa z bykiem, pędzące konie. Wschód chętnie przedstawia słonie jako symbol siły i mądrości. Średniowiecze wybierało najczęściej orły. Orzeł został wybity na denarze Bolesława Krzywoustego, na guldenie norymberskim, na talarze Zurychu. Równie popularny jak orzeł był lew. Zobaczymy go na groszu praskim Wacława II i na dukacie koronnym Zygmunta Starego, na groszach wrocławskich.
 Kot domowy, jako figura pozbawiona tego wymiaru symbolicznego co orzeł czy lew, nie był wykorzystywany jako motyw zdobiący monety (obecnie pojawiają się medale uwzględniające koci kształt, ale ich funkcja jest zupełnie inna, służą celom kolekcjonerskim, nie mają charakteru użytkowego pieniądza).


Więcej przeczytasz w magazynie KOCIE SPRAWY NR 173 – MARZEC 2017

W przełomowym, w różnych aspektach, XVIII w. zaczęto myśleć o zmianach w systemie obracania coraz większym kapitałem. Szkot John Law wymyślił pieniądz papierowy, gwarantowany majątkiem, niestety nadrukowano go zbyt wiele i pomysł Lawa skończył się wielką katastrofą.
W 1745 r. z konieczności powrócono jednak do idei Lawa. Angielscy kupcy, żeby uniknąć bankructwa kraju, zgodzili się przyjmować zapłatę za towary biletami towarowymi – w ten sposób narodził się nowy system pieniężny i banknoty.