Zadzwoń do nas: (22) 844 19 84 / (22) 844 80 77 / 665 777 244 Email: kociesprawy@kociesprawy.pl

Nie masz jeszcze prenumeraty naszego magazynu?  Zamów

DOBRANA PARA – OUDRY

Tekst: Alicja Szubert-Olszewska

Poczynając od Starożytności, przedstawianie zwierząt w sztukach plastycznych służyło ukazywaniu przewrotnej natury ludzkiej, parodiowaniu jej niedoskonałego charakteru. Szczególnie przydatne do tego celu były małpa i kot – zwierzęta inteli gentne, ale niecieszące się najlepszą opinią, skłonne do rozmaitych łotrostw, chętnie manipulujące innymi, czasem większymi i silniejszymi od siebie zwierzakami.
Na tebańskim papirusie sprzed 4000 lat widzimy kota w roli nadzorcy poganiającego ptaki. Nie robi tego na pewno bezinteresownie, kieruje nim prawdopodobnie myśl o kolacji, jaką sobie z tego ptactwa urządzi. Na średniowiecznych miniaturach pergaminowych dostrzeżemy humorystyczne przerywniki wyobrażające figlarnego kota prowadzącego mysz na smyczy, zobaczymy też małpy, które wprawdzie pracują na roli, ale zawsze na kierowniczym stanowisku, dyrygując wołami i końmi.

Wśród rzeźbionej fauny zdobiącej gotyckie katedry można wypatrzeć groteskowe figury o małpich kształtach. W katedrze w Naumburgu, w kapitelu potrójnej kolumny rzeźbiarz umieścił (w 1330 r.) dobraną parkę – kota i małpę przy partii szachów. Trudno przesądzić, jak ten pojedynek się rozstrzygnie, przeciwnicy bowiem dysponują możliwościami intelektualnymi na wyrównanym poziomie, są też doskonałymi strategami. W folklorze europejskim kot miał opinię mędrca, małpie zaś przypisywano zręczność, pojętność i nadzwyczajną zdolność naśladowania.

 Małpa i kot, Jean Baptiste Oudry, 1739 r.

  

Autoportret, Jean Baptiste Oudry, 1686–1755











Więcej przeczytasz w magazynie KOCIE SPRAWY NR 167
WRZESIEŃ 2016